గణేష్ చతుర్థి వేడుకలకు లేదా ఇంట్లో స్వామివారి విగ్రహాన్ని ప్రతిష్ఠించుకోవడానికి ప్రతి ఒక్కరూ ఎంతో ఉత్సాహం చూపిస్తారు. అయితే, విగ్రహాన్ని కొనుగోలు చేసే సమయంలో తొండం ఎడమ వైపు ఉంటే మంచిదా? లేక కుడి వైపు ఉండాలా? అనే సందేహం చాలామంది మనస్సులో మెదులుతుంది. శాస్త్రాలు, ధార్మిక సంప్రదాయాలు ఈ విషయంలో ఏం చెబుతున్నాయో వివరంగా తెలుసుకుందాం. ముందుగా ఒక విషయాన్ని గుర్తుంచుకోవాలి. స్వామివారి తొండం దిశను మనం చూసే కోణం నుంచి కాకుండా, వినాయకుడి దృష్టి కోణం నుంచి చూడాలి. మనం విగ్రహం ఎదురుగా నిలబడినప్పుడు ఆయన ఎడమ భాగం మనకు కుడివైపుగా కనిపిస్తుంది. కాబట్టి గందరగోళానికి గురికాకుండా పరిశీలించాలి. స్వామివారి దృష్టి కోణం నుండి తొండం ఎడమ వైపునకు తిరిగి ఉంటే ఆయనను వామముఖి గణపతి అని పిలుస్తారు. ధార్మిక విశ్వాసాల ప్రకారం ఎడమ వైపు చంద్రుడికి, శీతలత్వానికి, మృదుత్వానికి సంకేతం. సాధారణ గృహస్థుల పూజకు, ఇళ్లలో నిత్య ఆరాధనకు ఈ రూపాన్ని అత్యంత అనుకూలమైనదిగా పండితులు సిఫార్సు చేస్తారు. తొండం స్వామివారి కుడి వైపునకు ఉంటే ఆయనను దక్షిణాభిముఖి గణపతి అని అంటారు. కుడి వైపు సూర్యుడు, తీవ్ర ఉష్ణోగ్రత, క్రమశిక్షణ, అధిక శక్తికి సంకేతం. ఈ రూపానికి కఠినమైన విధివిధానాలు, నిత్య నియమాలు పాటించాల్సి ఉంటుందని నమ్ముతారు. సాధారణంగా దేవాలయాల్లో ఇలాంటి విగ్రహాలను ప్రతిష్ఠిస్తుంటారు. ప్రాచీన మూర్తిశాస్త్ర గ్రంథాలలో వినాయకుడిని ఆయన ఆయుధాలు, హస్తాల సంఖ్య, వాహనం ఆధారంగా విభజించారు తప్ప, కేవలం తొండం దిశ ఆధారంగా ప్రతిష్ఠను నిషేధించినట్లు ఆధారాలు లేవని ప్రాచీన కథనాలు స్పష్టం చేస్తున్నాయి. వాస్తు, ఆలయ సంప్రదాయాల నుంచే ఈ నమ్మకాలు ప్రాచుర్యంలోకి వచ్చాయి. ఒకవేళ మీ ఇంట్లో కుడివైపు తొండం ఉన్న విగ్రహం ఉంటే భయపడాల్సిన అవసరం ఏమాత్రం లేదు. ఎటువంటి అశుభం జరుగుతుందని ఆందోళన చెందకూడదు. వినాయకుడి ఆరాధనలో ముఖ్యం మంత్రాలు, విధివిధానాల కంటే నిర్మలమైన భక్తి, శ్రద్ధ, సదాలోచనలు మాత్రమే ప్రధానమైనవి. నిష్టతో, ఆత్మీయతతో చేసే ఏ పూజనైనా విఘ్నేశ్వరుడు తప్పక స్వీకరిస్తాడు.
